عام صفت براى « نقبا » مىباشد و « حزمى » تثنيه و به معناى زمين سخت است و « شعبعب » اسم مكان پرآبى در شبه جزيرة العرب است كه مضاف اليه براى « حزمى » مىباشد . معناى شعر : « نگاه كن اى دوستم آيا مىبينى كجاوه‌هائى را كه طى كنندهء راههاى كوهستانى بين دو زمين سخت سرزمين شعبعب است » . و مانند قول احوص بن محمد بن عبد اللّه بن عاصم انصارى از شعراى دوره اموى و عباسى خطاب به شوهر خواهر زن خود كه چوپانى پير و فرتوت بنام « مطر » است : « سلام اللّه يا مطر عليها * و ليس عليك يا مطر السّلام » « 1 » شاهد : در الحاق تنوين ضرورت به مناداى مضموم « يا مطر » در مصرع اول است . تركيب شعر : « سلام » مبتدا و « اللّه » مضاف اليه و « عليها » متعلق به فعل و يا شبه فعل عام خبر است ، و ضمير مؤنث عود به « أخت زوجتي » مىكند و جملهء « يا مطر » معترضه است و « ليس » فعل ناقصه « عليك » خبر مقدم و « السّلام » اسم مؤخر آن است و « يا مطر » بدون تنوين جمله معترضه ديگرى است . معناى شعر : « درود خدا - اى مطر - بر او باد و نيست بر تو - اى مطر درودى » . و كلامه صحيح : مؤلف كتاب قائل است كه كلام و قول اين بعض كه مىگويد تنوين ضرورت در زبان عرب وجود دارد ، صحيح مىباشد ، و همچنين استشهاد به شعر دوّم صحيح مىباشد ، لكن تمسك ايشان به شعر اوّل صحيح نيست زيرا تنوين « ظغائن » تنوين تمكين است به اين دليل كه يكى از عواملى كه اسم غير منصرف مثل « ظعائن » را منصرف مىكند ، ضرورت شعرى مىباشد ، و « ظعائن » چون در آخر مصرع قرار دارد به جهت ضرورت شعرى تنوين داده شده ، لذا تنوين آن ، تنوين تمكين است .

--> ( 1 ) - شرح شواهد المغني : 2 / 767 ، شرح أبيات مغني اللبيب : 6 / 53 ، الإنصاف 195 ، شذور الذهب : 113 ، أوضح المسالك : 3 / 82 ، التصريح على التوضيح : 2 / 171 ، همع الهوامع : 2 / 80 ، شرح الاشموني : 3 / 144 ، الكتاب : 1 / 313 .